Sách Sáng Thế xưa nay vẫn đưiợc hiểu như là sách nói về sự sáng tạo thế giới vật chất và đó cũng chính là nguyên nhân đưa đến tranh cãi giữ thần học và Thuyết Tiên Hóa. Sự tranh cãi ấy hoàn toàn bất lợi cho thần học ở chỗ một đàng tự nhận là khoa học hiểu biết về Thiên Chúa, một đàng thì lại tỏ ra chẳng có gì là khoa học ngay trong những lập luận của mình. Sự xoay chiều của thần học công nhận cuộc sáng tạo tiến hóa đưa đến việc khai tử Thiên Chúa(Théologie de la mort de dieu) là một dẫn chứng xác thực cho thấy không thể hiểu Sáng Thế theo nghĩa Sáng tạo vật chất (vật giới) nhưng phải là tâm linh (Tâm giới).

Sự sáng tạo tâm linh ấy thể hiện ngay ở việc Thiên Chúa tạo dựng con người nên giống Hình Ảnh Ngài (St 2, 26). Là Hình Ảnh tức cũng là con cái Thiên Chúa ngay từ tạo thiên lập địa. Thế nhưng do nơi tội nguyên tổ mà phẩm vị Con Thiên Chúa cực cao cực quý ấy đã bị mất đi tưởng chừng không bao giờ có thể lấy lại “Vậy, Ngài đuổi loài người ra khỏi vườn rồi đặt tại phía đông Vườn địa Đàng (Eden) các thần chê ru bin với gươm lưỡi sáng lòa để trấn giữ con đường đi đến cây sự sống” (St 3, 24).

Bị đuổi khỏi Địa Đàng và tưởng như đã không có ngày trở lại với “Cây Sự Sống”. Thế nhưng bởi lòng nhân hậu vô biên của Thiên Chúa, Ngài vẫn cho loài người một cơ hội đó là lời hứa ban Đấng Cứu Thế khi Ngài đưa ra lời trách phạt rắn Satan: “Ta sẽ làm cho mày cùng Người Nữ, dòng dõi mày cùng dòng dõi Người Nữ nghịch thù nhau. Người sẽ giày đạp đầu mày còn mày thì sẽ rình cắn gót chân Người” (St 3, 15).

Trình thuật kinh Thánh này không nói gì đến Đấng Cứu Thế nhưng đó lại là lời hứa bởi vì Đấng Cứu Thế chỉ được sinh ra bằng cuộc giao tranh dữ dội giữa Người Nữ tức Đức Nữ Trinh Maria và rắn xảo quyệt Satan qua tiếng Xin Vâng: “này tôi là tôi tá Đức Chúa Trời, tôi xin vâng như lời sứ thần truyền” (Lc 1, 38). Sau hai tiếng Xin Vâng diệu kỳ đó Ngôi Hai Thiên Chúa đã xuống thế làm người để cứu chuộc muôn dân. Tính chất cứu chuộc ấy cần phải được hiểu như là chuộc lại một cái gì trước đó đã mất và cái đã mất ấy chẳng phải điều chi khác mà chính là phẩm vị Con Thiên Chúa đã bị tội nguyên tổ làm cho khuất lấp.

Chỉ bị tội nguyên tổ làm cho khuất lấp chứ phẩm vị Con Thiên Chúa ở nơi mỗi người dù là bậc Thánh nhân hay kẻ tội đồ cũng chẳng hề mất. Mặc dù là con nhưng nếu không nhận biết Thiên Chúa là Cha thì cũng kể như không, hư hèn vẫn cứ mãi mãi hư hèn. Chỉ trong Đức Giêsu Kitô mà con người mới có thể nhận ra phẩm giá Con Thiên Chúa của mình: “Lại vì anh em đã là Con nên Thiên Chúa đã sai Con của Ngài vào lòng chúng ta kêu lên rằng Aba Chga. Dường ấy ngươi không phải là tôi mọi bèn là con và nếu là con thì cũng là kẻ thừa tự bởi Thiên Chúa vậy” (Gl 4, 6-7) Khi lãnh nhận Bí Tích Rửa Tội hết thảy chúng ta đều có ơn gọi làm Con Chúa. Thế nhưng ơn gọi này cần phải được thực hiện bằng cách hết lòng trở về với Đấng Chúa là Cha ở nơi mình. Một khi đã nhận biết Thiên Chúa là Cha thì phải trở về với Ngài, bởi có người con nào khi đã nhận biết mà lại không muốn trở về với người cha đang ngóng đợi con mình? Mặc dầu vậy không ai có thể trở về nếu không đi theo con đường Giêsu: “Ta là đường là sự thật và là sự sống, không ai đến được với Cha mà không qua Thầy” (Ga 14, 6). Đức Kitô là đường và đường này là đường vô phân biệt. Khi yêu thương thì không có sự phân biệt người thân, kẻ thù. Khi làm phúc bố thí thì đừng cho tay tả biết việc tay hữu làm. Khi cầu nguyện thì phải vào phòng đóng cửa (giác quan) lại mà cầu và Cha ngươi là Đấng thấy trong chỗ ẩn mật sẽ báo đáp cho ngươi (Mt 6, 1-6).

Đường vô phân biệt cũng chính là đường bỏ mình theo Chúa: “Ai muốn theo Ta thì phải bỏ mình vác thập giá hàng ngày mà theo. Vì hễ ai muốn cứu mạng sống mình thì phải mất. Còn hễ ai vì cớ Ta mà mất mạng sống mình thì sẽ tìm lại được” (Mt 16, 24 -25). Muốn cứu lại mất, bỏ đi lại được, đây là nghịch lý của Đạo Chúa và nghịch lý này cũng chính là cuộc giao tranh đã được tiên báo từ nguyên thủy giữa Nữ Trinh Maria và rắn Satan. Chúng ta chỉ có thể thắng trong cuộc giao tranh này nếu có Đức Maria làm Mẹ. Quả thật Đức Maria là Mẹ của tất cả tín hữu chúng ta từ khi Ngài nhận lời phó chúc nơi Chúa Giêsu nhận môn đệ Gioan làm con: “Thưa Bà, này là con Bà, rồi Ngài nói với Gioan đây là Mẹ con. Kể từ giờ đó môn đệ rước bà về nhà mình” (Ga 19, 26 -27). Chúng ta nếu thực là môn đệ tức những kẻ quyết lòng theo Chúa thì cũng phải như Gioan, rước Đức Mẹ về nhà tâm hồn mình.

Nguồn catechesis | Phùng Văn Hóa